Akkerbouw

Achtergrond 1911 x bekeken

Uienbroers groeien in een beroerde markt

Het is een bijzonder jaar voor de broers van Waterman Onions. Terwijl het bedrijf fysiek groeit, wordt de markt waarin ze zakendoen er één om van te huilen. "Er moet dus geld bij dit jaar", verzucht Wim Waterman, die zich voelt als een dokter zonder medicijn. "Uientelers vragen mijn hulp, maar ik weet het ook niet."

Dit seizoen levert een dubbel gevoel op bij Wim Waterman van uienverwerker Waterman Onions in Emmeloord. Enerzijds is hij trots op de uitbreiding die het bedrijf aan het realiseren is. De keerzijde is het huidige uienseizoen, dat Waterman omschrijft als 'rampzalig'. ”Zo heb ik het nog nooit meegemaakt. Alles zit tegen. Zowel prijs als kwaliteit en afzet.”

Dat negatieve gevoel wordt gedeeld in de uiensector. De telersprijs zit rond de euro en de baalprijs voor verpakkers is vergelijkbaar laag. ”Ik kan er net de lonen van onze medewerkers van betalen. Maar we maken natuurlijk veel meer kosten. Er moet dus geld bij dit jaar. En ik zie het niet zomaar veranderen. Of er moet iets gebeuren, bijvoorbeeld dat de winter ergens toeslaat en zijn tol eist. Tja, het is pas een ramp als er geen ramp is... Er komt weer vraag naar Nederlands product als het beter is dan de eigen productie.”

Waterman leeft mee met telers. ”Ze vragen me wat ze met hun uien moeten doen, maar dat weet ik ook niet. Dat is heel pijnlijk. Ik voel me een dokter zonder medicijn. Je wilt graag helpen, maar dat kan nu niet.”

In de verwerking levert dit seizoen meer problemen dan het vorige. ”Vorig jaar, een seizoen waar we dankzij de grote vraag dik tevreden op terug kunnen kijken, hadden we ook veel tarra in de uien. Dat was zichtbare tarra, dat kun je eruit lezen. Nu hebben we te maken met lastig te lezen uien doordat problemen vlak onder de huid zitten. We zien heel veel rooischade. Schimmels lijken meer vat te hebben op de ui. En ik vrees voor kiemvorming.”

In de export zijn er nu te weinig gaatjes dichtbij. ”Vorig jaar stonden de Polen nog onder de rooier te wachten. Overproductie is niet handig, maar ook niet hét probleem. In 2004/2005 hadden we ook te veel, maar toen konden de uien door de goede kwaliteit nog alle kanten op. In mei zonden we nog uien naar Azië. Daar draait alles om kwaliteit. Dat is dit seizoen het grote probleem. In juli kon je het loof al ruiken. Dan heb je een beschadigd gewas dat niet veel kan hebben. Hierdoor mankeert aan alle partijen wel iets. Zelfs de vergisting begint te piepen over teveel grond.”

De uienverwerker is somber over de markt, maar plaatst een heel duidelijke kanttekening: ”Met de ui weet je het nooit. Het loopt altijd weer net anders dan we dachten. Ik zie dan ook zat lichtpunten in de uiensector. We zijn nog altijd de grootste exporteur, hoewel we stuivertje wisselen met India.”

Waterman vindt dit niet het moment om nieuwe markten aan te boren, zoals Frugi Venta van plan is. Met de huidige kwaliteit is dat een slecht begin. Je gooit je eigen glazen in. Het is nu zaak om er het beste van te maken. Klanten tevreden houden door zo goed mogelijk te sorteren. Er is geen andere weg.”

Intussen wordt er volop gewerkt in de loods van Waterman Onions. De bouw is al klaar. Hiermee heeft Waterman de opslagcapaciteit verdubbeld naar 5.000 kisten. Hier worden uien volgens de nieuwste technieken gedroogd. Aan de nieuwe sorteerlijn wordt druk gesleuteld. Een groot blauw gevaarte, een soort schip, middenin de nieuwe loods. Het wordt echt een pronkstuk. Zo ervaart Waterman, zichtbaar trots, het ook. ”Hiermee kunnen we straks heel efficiënt werken.”

In juni de nieuwe sorteerlijn klaar. Dan is de oude lijn aan de nieuwe gekoppeld met daartussen een bunkerinstallatie. ”Zo willen we het heftruckgebruik terugdringen en in de toekomst langere runs draaien, doordraaien als het mooi loopt in plaats van switchen als het verloop van de verwerking dit vraagt. Kortom: we willen van een wildwaterrivier naar een breed kanaal. Evenveel water, maar je ziet en hoort het niet. Capaciteitsvergroting is geen direct doel, maar kan wel een gevolg zijn. Helaas hebben we de wind hiervoor niet mee dit seizoen, eerder tegen.”

De verbouwing was hoog nodig, vindt Waterman. ”Het bedrijf barstte uit zijn voegen. We moesten overal ruimte bijhuren en dat leverde allemaal extra transport op. Heel inefficiënt. De nieuwbouw heeft best lang geduurd; vijf jaar van plan tot eerste paal.”

Hoe hij de toekomst ziet? ”Ik ben heel tevreden en denk dat de productie en export snel groeien. Als we weer terugkomen op het goede kwaliteitsniveau, is er een goede toekomst voor de Nederlandse uiensector. Dat is de uitdaging in ons veranderende klimaat. In rooimethodes, bewaren en verpakken kan nog veel worden bijgeschaafd.”

Elk seizoen is bijzonder, merkt Waterman op. In zowel negatieve als positieve zin. ”Elk jaar heeft zo zijn kenmerken. Maar het is geen sprookje. Mensen vragen mij weleens of ik wel goed slaap ’s nachts. Maar als je dit werk al zolang doet, kun je relativeren.”

Ook de markt blijft verrassen. ”Je kunt het voor drie dagen voorspellen en voor veertien dagen verwachten. Net als met het weer. Maar daarna houdt het op. De handel is steeds sneller en wij kunnen daarin mee. Niemand levert zo snel als Nederlandse exporteurs en dat is onze kracht.”

Gebroeders Waterman
Waterman Onions is in 1998 opgericht door de broers Wim (inkoop) en Erik (verkoop) Waterman, door middel van een overname. Broer Hubert bewaakt de kwaliteit. Ze hebben het werk met de paplepel ingegoten gekregen, aangezien hun vader ook al een sorteer- en verpakkingsbedrijf had. "Je moet hier echt in worden geboren, wie is er anders zo gek?", vindt Wim Waterman (42). "Het mooiste van mijn vak is een klant zoeken bij een partij uien van een boer." De meeste uien worden dichtbij huis betrokken, veelal via het netwerk van commissionairs. De eerste plantuien komen uit het Zuidwesten.

Vorig jaar is 100.000 ton uien omgezet in Waterman Onions, een aandeel van 10 procent. Het bedrijf hoort hiermee bij de top 5 van Nederlandse uiensorteerbedrijven. "Wij zitten meer op de bulkmarkt, maar bevinden ons ook steeds meer op de verpakkingsmarkt. Daar zien we iets in. Dat laten we op natuurlijke wijze groeien."

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.