Akkerbouw

Achtergrond 542 x bekeken

'Hobbykwekers zetten ons land op de kaart'

Geduld, liefde voor het vak en incasseringsvermogen zijn belangrijke kenmerken van een aardappelkweker. “Sommige kwekers gaan er bijna aan onderdoor als een ras wordt weggegooid”, zegt hobbykweker Jacob van der Veen op de tentoonstelling van aardappelrassen van Den Hartigh in Emmeloord. Dezer dagen stellen handelshuizen de deuren open voor klanten en toeleveranciers.

Wordt mijn kruising een ras? Heeft de concurrent veelbelovende zaailingen liggen? Dat zijn vragen die kwekers dezer dagen bezig houden. Op de eerste k rijgen ze geen antwoord, behalve misschien dat een ras wordt weggegooid. De tweede vraag kan wel worden beantwoord, want de rassenshows die aardappelhandelshuizen dezer dagen houden bieden volop gelegenheid om eens bij een ander in de keuken te kijken. Met een lijst in de hand lopen ze de bakken met aardappelen af, plusjes en minnetjes zettend bij raseigenschappen.

Ook hobbykweker Jacob van der Veen gaat zijn rondje nog maken. Eerst bekijkt hij hoe zijn kruisingen erbij liggen bij Den Hartigh in Emmeloord, waarvoor hij al twaalf jaar kruisingen kweekt. Daartoe huurt hij grond bij een akkerbouwer. Veel heeft hij niet nodig. “Op een paar are kweek ik jaarlijks 500 rassen.”

Van het kweekbedrijf krijgen hobbykwekers zaad of klonen. “Daar probeer je een ras van te kweken”, vertelt Van der Veen (76). “Na een jaar of vier is het ras vermeerderd en breng je ‘m naar het kweekbedrijf. Daar wordt het ras verder beproefd en gaat het concurreren met alle andere rassen. We vergelijken de rassen een paar keer per jaar.”

Een doorbraak heeft Van der Veen in zijn hobbykweekcarrière nog niet gemaakt. “Dat is natuurlijk wel het streven. Het succes van een ras hangt af van resultaat en vraag uit de markt. De introductie van een ras is dan ook heel belangrijk.”
Of er nu veelbelovende rassen bij liggen? “Ik heb teveel ervaring om dat te zeggen, want je weet het gewoon nooit.”

Van der Veen heeft deze hobby vanuit een ideaal. “Een ras op de rassenlijst, dat is het doel. Ik doe het ook tegen de verveling, ik moet bezig zijn. Aardappelen kweken heb ik altijd mooi gevonden, het is twintig jaar lang mijn werk geweest. Ik vind het nog altijd mooi om te doen.”
Maar er zit ook een moeilijke kant aan: afscheid nemen. “Dat moet je wel kunnen, hoor. Sommige kwekers gaan er bijna aan onderdoor als een ras wordt weggegooid. Je moet kunnen accepteren dat een ras niet goed genoeg is, dat je hem moet opruimen. Dat is niet iedereen gegeven.”
Geduld hebben, gevoel voor het veredelen en teleurstellingen incasseren. Dat zijn volgens Van der Veen de belangrijkste eigenschappen van een kweker.

Jacques Vergroessen, productmanager bij Stet Holland, schetst de importantie van de hobbykwekers: “Van de ongeveer 350 aardappelrassen in Nederland is de helft door hobbykwekers ontwikkeld. Hobbykwekers hebben Nederland op de kaart helpen zetten als aardappelland. Ons grootste ras Bellini komt bijvoorbeeld van een hobbykweker.”

Zowel aan Den Hartigh als Stet Holland zijn acht hobbykwekers verbonden. “Hobbykwekers nemen een boel werk uit handen van het kweekbedrijf, omdat ze een vroege selectie uitvoeren”, geeft Jacob Eising, kweker bij Den Hartigh, aan.
“De hobbykweker is eigenwijs en dat is juist goed”, zegt Vergroessen. “Hij kijkt met zijn eigen oog naar de aardappel en heeft er echt aandacht voor, hij leert de aardappel kennen. Zo heeft hij nog meer kans om die topper te vinden.”

Bij Stet liggen de zaailingen in bakken in de loods, achter het doek waarvoor gasten worden ontvangen. In de ontvangstruimte worden de meest veelbelovende soorten getoond. Een doorbraak levert de kweker geld op. “Per hectare 200 tot 250 euro”, weet Vergroessen. “Maar daar is het hem niet om te doen. Een hobbykweker wil een plek op de lijst en erkenning van collega’s. Die licenties zijn mooi meegenomen.”

Het veredelen kan flink tegenvallen. Schurftplekken, groeischeuringen, misvormingen. Redenen om een kruising weg te gooien kunnen zomaar ineens de kop op steken. Ook de soorten die het niet redden, liggen erbij op de rassenshow. “Je moet aan de kweker uitleggen waarom een soort wordt weggegooid”, vertelt Vergroessen. “Zo laat je ook zien dat we er alles aan doen om van een zaailing een ras te maken. Eerlijkheid is daarin belangrijk. Dat motiveert om voor ons te blijven kweken.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.