Akkerbouw

Achtergrond 268 x bekeken

Invloed wereldmarkt op Europese suikermarkt neemt toe

Suiker is duur op de wereldmarkt. De industrie in de EU profiteert daar een klein beetje van. Wel krijgt de wereldmarkt steeds meer invloed op de markt in de EU. Door de dure suiker kan een tekort ontstaan in de EU omdat de import opdroogt.

Suiker is duur. Het drijft de kosten voor voedingsmiddelen op. De wereldvoedselorganisatie FAO meldt dat voor de vijfde achtereenvolgende maand de voedselprijsindex is gestegen. In november bedroeg de index 205,4 punten. Dat is de hoogste stand sinds juni 2008, toen de voedselprijsindex van de FAO (FFPI) op 213,5 punten lag. Het gemiddelde prijspeil van de belangrijkste voedingsmiddelen op de wereld tussen 2002 en 2004 is op 100 punten gezet. De FAO schrijft de stijging van de voedselprijsindex vooral toe aan de dure suiker, maar ook de gestegen prijzen voor graan en plantaardige olie dragen daar aan bij.
De suikerprijs bereikte op 9 november op de termijnmarkt in Londen een hoogtepunt van 805 dollar per ton witsuiker. Sindsdien zijn de noteringen gedaald naar rond de 740 dollar. Daarmee is suiker nu twee keer zo duur als begin vorig jaar.
Dat komt omdat voor het derde achtereenvolgende jaar een tekort dreigt te ontstaan op de suikermarkt. In seizoen 2008/2009 was het wereldwijde verbruik 10,5 miljoen ton hoger dan de productie van 150,6 miljoen ton. Vorig seizoen bedroeg het tekort 3,8 miljoen ton. De International Sugar Organisation (ISO) ging begin november nog uit van een overschot van 1,3 miljoen ton voor dit seizoen. Maar diverse analisten verwachten opnieuw een tekort vanwege tegenvallende producties in India en Brazilië, de twee grootste suikerproducenten ter wereld. Maar ook Rusland en in mindere mate de EU produceren minder suiker door een tegenvallend groeiseizoen. Dat geldt ook voor Zuid-Afrika en Pakistan, waar een deel van de rietsuiker onder water heeft gestaan.
India kondigde begin november aan de export aan banden te willen leggen om verdere prijsstijgingen te beperken. Suikerexperts vrezen bovendien dat de Braziliaanse productie door slechte weersomstandigheden (eerst droogte, daarna aanhoudende regen) lager uitvalt dan eerder geschat.

Suikerhandelsbedrijf Czarnikow verwacht dit seizoen dan ook een tekort van 2,8 miljoen ton. Het is de zesde keer in tien jaar dat de wereld meer suiker verbruikt dan produceert. De verhouding tussen eindvoorraad en verbruik zakt dit seizoen naar 34,6 procent. Zo laag is het in zeker vijftien jaar niet geweest. In 2007/2008 bedroeg de stocks-to-use-ration nog 44,5 procent.
Dat de suikerprijzen sinds half november wat zijn gedaald komt doordat de EU meer suiker wil exporteren. De Europese Commissie is van plan het exportquotum voor suiker tijdelijk te verhogen met 350.000 ton. Als de Commissie dit doorzet mag de Europese suikerindustrie dit seizoen 1 miljoen suiker exporteren naar landen buiten de EU. Deze suiker is geproduceerd boven het quotum. Vorig seizoen heeft de Commissie het exportplafond verhoogd naar bijna 1,9 miljoen ton vanwege de overproductie in de EU en het tekort op de wereldmarkt. Gewoonlijk hanteert de Commissie een exportquotum van 650.000 ton.
Gert Sikken, directeur Agrarische Zaken van Suiker Unie, stelt dat de hoge suikerprijzen op de wereldmarkt een klein effect hebben op de rentabiliteit van de suikerproducenten in de EU. “De Europese industrie mag maar een kleine hoeveelheid suiker exporteren en kan dus ook maar beperkt profiteren van de hoge prijzen op de wereldmarkt.”
Sikken voorziet wel een indirect effect. “Een bepaalde groep ontwikkelingslanden mag een vastgestelde hoeveelheid suiker exporteren naar de EU zonder importheffing. Maar door de hoge suikerprijzen op de wereldmarkt is er minder import. Dat kan verderop in het seizoen leiden tot een tekort aan suiker in de EU. Als die krapte ontstaat gaan de suikerprijzen in de EU wellicht omhoog. Daar profiteert Suiker Unie van. Maar nu tijdens de bietencampagne is er geen krapte op de Europese markt.”
Suiker Unie is optimistisch over de afzet van suiker. Sikken: “Daarom kunnen telers al hun surplusbieten van dit seizoen 2010/2011 afrekenen, zodat ze geen suiker hoeven door te schuiven naar 2011/2012. Voor dat seizoen hebben we basisprijs van surplusbieten gelijk gehouden op 25 euro per ton. Telers kunnen dan 7 procent surplusbieten leveren boven hun quotum in seizoen 2011/2012. De overproductie moet dan wel worden doorgeschoven naar 2012/2013.”
Volgens Sikken krijgt de wereldmarkt steeds meer invloed op de Europese suikersector. “Dat komt omdat de EU sinds de hervorming van het suikerbeleid in 2005 van een netto-exporteur een netto-importeur van suiker is geworden. Of het importquotum wordt volgemaakt hangt af van de suikerprijs op de wereldmarkt. Dat heeft invloed op de vraag of er een suikertekort kan ontstaan in de EU.”

De EU is veel concurrerender geworden op de wereldmarkt voor suiker. Dat vindt de International Sugar Organisation (ISO) Dat komt door de forse hervorming van het suikerbeleid die in 2005 is doorgevoerd. Door de hervorming daalde de suikerproductie van 20 miljoen naar 14 miljoen ton, waarvan 12,8 miljoen ton quotasuiker. Volgens de ISO zijn de kosten van de bietenverwerking gedaald. Terwijl de suikeropbrengsten per hectare zijn gestegen. Daardoor kan Europese suiker 40 procent goedkoper worden geproduceerd dan vóór de hervorming.
Maar de hervorming heeft grote gevolgen gehad voor de Europese akkerbouw. Sinds 2005 zijn 130.000 akkerbouwers in de EU met de bietenteelt gestopt. Het bietenareaal is met 800.000 hectare gekrompen. De suikerverwerkende industrie telt bijna 22.000 minder werknemers, melden de Europese organisatie van bietentelers (Cibe) en de organisatie van suikerproducten (Cefs).
Er wordt nu nog zo’n 1,5 miljoen hectare suikerbieten geteeld in de EU. Dat was 2,3 miljoen hectare. Er zijn nu nog 170.000 telers over die gemiddeld 9 hectare bieten telen. Vóór de hervorming stond er gemiddeld 7 hectare bieten op 310.000 bedrijven. Vóór de hervorming van het beleid werd er suiker geproduceerd in 23 lidstaten in 189 fabrieken. Nu draaien er nog 106 suikerfabrieken in 18 lidstaten.
De suikerproductie is gestopt in Bulgarije, Ierland, Letland, Portugal en Slovenië. ”De sector heeft een pijnlijke en drastische reorganisatie achter de rug”, concluderen Cibe en Cefs.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.