Akkerbouw

Achtergrond 239 x bekeken 1 reactie

Efficiënte landbouw steunt biodiversiteit

Door efficiënte landbouw kunnen grote delen van de wereld bespaard worden van voedselproductie en verder als reservaat met voor onze kleinkinderen een grote biodiversiteit.

Mijn werkgever maakt ernst van duurzaamheid. Dat blijft een continue zoektocht. Daarin is zij niet de enige. Ik woonde op verzoek van de ING een congres bij over biodiversiteit in Natura Artis Magistra – de dierentuin Artis in Amsterdam. Deels als bezoeker en deels om een workshop over financiering van biodiversiteit te begeleiden. Een groot gezelschap aan geleerden was bijeen om kansen te formuleren voor een nieuwe economie die ruimte geeft aan behoud van biodiversiteit.

Op deze dag, georganiseerd op verzoek van het ministerie van ELI, werd ons in de ochtend duidelijk gemaakt wat u allemaal al weet. Hoe lossen we met zijn allen de vraag naar voedsel op in een wereld met steeds meer mensen die meer en hoogwaardiger voedsel willen eten. Wanneer we het voedsel produceren zoals nu (maar dan 1,5 keer zo veel) gaat dat absoluut ten koste van de natuur. Het dieren- en plantenrijk zoals dat er nu is, ontstond in ongeveer 1 miljard jaar. We lijken die populatie nu te halveren in 100 jaar. Geen probleem vond de ecoloog Marten Scheffer: de mens is de enige die dat mist. In het verre verleden is de soortenpopulatie al een keer of vijf gehalveerd. De natuur repareert dat zelf wel. Alleen duurt dat ongeveer 100 miljoen jaar. Een slechte boodschap voor de kleinkinderen.

Nog maar drie soorten voedsel

Het begrip biodiversiteit is breed. Ruim gedacht komt dat neer op soortenrijkdom. Honderd jaar geleden aten wij in Nederland nog de wortels, vruchten, zaden of bladeren van ongeveer 7.000 plantenrassen. Nu nog van ongeveer 100. Van de meeste is niet meer bekend dat je ze eten kan en hoe je ze moet bereiden. En wereldwijd bestaat het belangrijkste voedsel nog slechts uit drie soorten: rijst, tarwe en mais. Daarover maken wetenschappers zich zorgen. Monoculturen leiden tot verhoging van risico’s op ziekten. Die uitspraken kennen we ook in de veehouderij. Maar wat is het alternatief? Consumenten, en met hen de hele productie- en verkoopkolom, neigen naar uniformiteit. De mens sorteert graag, dat geeft rust bij het maken van keuzes. Daar heeft de biodiversiteit dus last van.

Onze eerste levensbehoefte is voedsel. Daarna komen allerlei gradaties van zorgen voor en zorgen om. Nu wordt door visionairs gewezen op het verlies van potentiële grondstoffen. Denk aan schimmels of algen die het huidige medicijngebruik mogelijk kunnen vervangen. In de praktijk gaat het dan bijvoorbeeld om het bekende oerwoud kappen voor de teelt van soja of palmolie. Dat verhoogt volgens onderzoekers het risico op lange termijn voor de productie van voedsel. Je kunt je afvragen of dat nú geld kost of later. Een risico betekent niet dat de dreiging ook echt komt. Maar burgers en wetenschappers zijn het in elk geval eens over het verlies aan soortenrijkdom: dat is slecht rentmeesterschap.

Juist industrie brengt de redding

Activisten willen daarom de industrie verbieden om grootschalig te produceren. Van hen mogen ze de zaaizaden niet bezitten uit angst voor chemisch beschermde monoculturen. Maar ik denk dat juist die industrie redding kan brengen in het sparen van de biodiversiteit. Zij hebben kapitaal en kennis om te investeren in behoud van biodiversiteit. DSM investeert jaarlijks €100 miljoen voor zijn transitie naar bio-based industrie. De inzet van Unilever om in 2015 duurzame voeding te produceren is natuurlijk ook een sterk voorbeeld.

We leefden tot 1900 van het land, leven straks 150 jaar van de energie uit de bodem en zullen na 2050 weer van het land gaan leven. De landbouw is door techniek en biotechnologie in die anderhalve eeuw veranderd naar efficiënt gebruik van mineralen, zon en water. Door die efficiënte landbouw kunnen grote delen van de wereld bespaard worden van voedselproductie en verder als reservaat met een grote biodiversiteit voor onze kleinkinderen.

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Willem van den Akker

    "De mens sorteert graag, dat geeft rust bij het maken van keuzes" waar heb ik die eerder gehoord?

    Verder ben ik het helemaal met je eens dat we intensiever moeten produceren om de monden van de wereld te blijven voeden. In de boerderij stond deze week nog een artikel over China. Als die hun varkenshouderij zouden moderniseren zouden de van graan importeur, exporteur worden met dezelfde vleesproductie. Waar volgens mij ook nog veel te winnen is, is natuurlijk de grote verspilling van het weggooien van eten. Volgens mij kan veel weggooien voorkomen worden en wat dan nog weggegooid word beter hergebruikt. Maar eerst niet weggooien, dat is het meest duurzame. Groet, Willem van den Akker.

Of registreer je om te kunnen reageren.