Akkerbouw

Achtergrond 471 x bekeken

‘Poolen levert meer op dan contact’

Dirk van de Water van Agrico vindt dat niet de poolaardappelen maar de overtonnen van de contracten de marktwerking verstoren.

Verkoopleider Dirk van de Water van coöperatie Agrico in Emmeloord vindt dat er naast de vasteprijscontracten bij verwerkende industrieën voor telers alternatieven zijn om hun aardappelen te vermarkten. Bundeling van aardappelen middels poolen is een goed alternatief.

Heeft de aardappelteelt perspectief?
,,Jazeker. De verwerking van aardappelen tot frites in de EU-5 groeit nog steeds, vooral in België en Duitsland. In Oost-Europa en Noord-Afrika stijgt de consumptie van frites structureel. Het verschepen van Nederlandse, Belgische en Duitse frites vanuit Rotterdam, Antwerpen en Hamburg naar Oost-Europa of Noord-Afrika is goedkoper dan daar fabrieken bouwen en teelt opzetten. De teelt en verwerking blijven de eerste 5 tot 8 jaar geconcentreerd in Noordwest-Europa. Dit kan op termijn tot betere marktprijzen leiden."

En voor de korte termijn?
"Voor hogere prijzen op korte termijn moet het aardappelaanbod beperkt worden. Het plan van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) het aanbod te beperken is een loffelijk streven, maar is heel moeilijk vanwege het grote aantal telers. Dit initiatief zou internationaal gestalte moeten krijgen. Nederland is geen eiland. Met poolen is ook aanbod te bundelen.”

Volgens marktforums bederft poolen de marktwerking.
,,Onzin. Niet de pool maar de overaardappelen, de extra meegeleverde aardappelen boven het contractvolume, zijn verantwoordelijk voor het overaanbod. De terugleververplichting voor oogst 2009 is alleen afgeschaft op de 40-tons contracten. Bij contracten met een lager vast deel geldt de terugleverplicht nog steeds. De verwerkende industrie blijft dus verzekerd van een vaste stroom aardappelen, waardoor ze niet actief op zoek hoeft naar aardappelen."

Welke gevolgen heeft dit?
"De 750.000 ton meeleveraardappelen schakelen de markt uit. Dat doen de poolaardappelen niet. Die kunnen ook verkocht worden aan andere, buitenlandse afnemers. 100 procent vrije telers zijn beperkt in hun afzet, ze zijn gebonden aan hun regio. Vrijwel alle vrije Nederlandse aardappelen worden aan de Nederlandse industrieën aangeboden."

Wat kunnen de pools dan beter?
"De pools kunnen markten beleveren die de individuele boer niet kan bedienen, omdat die daar simpelweg niet de middelen en connecties voor heeft. Agrico exporteert nu bijvoorbeeld fritesaardappelen naar Zuid- en Oost-Europa, Zwitserland en Engeland, omdat de Nederlandse industrieën niet aan de markt zijn en export redelijke tot goede prijzen betaald."

Poolen stimuleert dus juist marktwerking?
,,Precies. De pools kunnen de aardappelen aan de hoogste bieder verkopen, dat hoeft niet de binnenlandse industrie te zijn. Er zijn veel meer afnemers in Europa. Meer export betekent minder aanbod in Nederland. Pools zijn door hun omvang ook een belangrijke partner voor de industrie. Daarnaast streven pools ook naar een verantwoord financieel niveau voor telers."

Zijn pools qua volume niet te klein om een vuist te maken tegen de industrie? De industrieën dekken toch 80 procent van hun vraag in middels vasteprijscontracten.
,,Dat is een fabeltje dat een hardnekkig eigen leven is gaan leiden. De 40-tons contracten gedeeld door een hectare-opbrengst van 50 ton is 80 procent. In het verleden werd er vaak tot 40 ton per hectare vaste prijs gecontracteerd. Maar door de sterke groei van de buitenlandse verwerking was de wens om tot 40 ton per hectare te contracteren bij de Nederlandse verwerkers minder aanwezig. Ook de Nederlandse industrieën hebben steeds meer baat bij dagprijs-aardappelen. In werkelijkheid dekt de verwerkende industrie zo’n 25 tot 30 procent van haar aardappelbehoefte in met contractaardappelen (zie tabel)."

Is poolen financieel wel interessant?
"Zoals al eerder aangegeven zijn telers vrij te kiezen voor vasteprijscontracten, maar er zijn meer afzetmogelijkheden. Poolen is er een van en rendeert volgens Agrico. Gemiddeld over de laatste 5 jaar betaalt de pool inclusief voorverkoop een prijs uit van ruim €13 per 100 kilo, terwijl de contractprijzen rond de €10 schommelen.”

Lees dinsdag 10 februari het contractprijsonderzoek in editie akkerbouw van Boerderij.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.