Akkerbouw

Achtergrond 350 x bekeken 1 reactie

Fruitteelt in Kandahar

Papaver is een financieel aantrekkelijke teelt en met een makkelijke financiering: door drugsbaronnen! In Kandahar lijkt de fruitteelt echter een prima alternatief!

De oorlog en de lange droogte eind jaren negentig hebben letterlijk en figuurlijk ingehakt op de fruitteelt in de regio rond het Afghaanse Kandahar. De fruitopstand is misschien wel voor de helft afgestorven en wordt nu geruimd en opgestookt. Het ontbreekt veel boeren aan geld om opnieuw boomgaarden en wijngaarden aan te planten. Dan is papaver telen met een tijdelijke lening van de opiumhandelaar wel een heel aantrekkelijk aanbod!

Meer verdienen aan fruit dan aan papaver

Toch zijn er aanwijzingen dat boeren met een wat langduriger krediet, met goede en nieuwe bomen van de juiste variëteiten, met tijdig advies en met een betere vermarkting meer aan fruit kunnen verdienen dan aan papaver. Nu wordt veel fruit echter op stam verkocht omdat boeren het geld niet hebben om plukkers te betalen en de vermarkting te regelen. Drie keer raden wie hier de meeste winst maakt…

Projectmonitoring

Als ik in Kandahar ben, in opdracht van ZOA Vluchtelingenhulp, kijk ik zo af en toe mee over de schouder van hun projectuitvoerder, een lokale NGO. Het doel van het met Nederlands geld gefinancierde project is om in vier districten rond Kandahar de mensen te helpen weer boomgaarden aan te planten. Daarvoor zijn enkele aantal demonstratie-boomkwekerijen gepland, die dan een cirkel van kleinere kwekerijen moeten helpen met materiaal en advies om (ook zonder project) in de toekomst genoeg boompjes te hebben voor nieuwe en vervangingsaanplant.

Boomgaarden herplanten in Taliban-land

Vervolgens is de bedoeling (zo ver is het project overigens nog niet) om met materiaal uit die demonstratie-kwekerijen demonstratie-boomgaarden op te zetten met juiste irrigatie, plantverband, assortiment en boommanagement. Om arme boeren bomen te geven om hun boomgaarden te herplanten en om boeren te organiseren zodat ze bij de vermarkting wat steviger in de schoenen staan.
En dat allemaal in districten waar de Taliban de vrije hand heeft. Geen makkelijke opgave dus. Want alleen lokaal bekende Afghanen kunnen nog heel voorzichtig in die omgeving rondlopen. Die ene keer dat ik in juli 2008 zelf eens wilde kijken, deed ik dat om 12.00 uur ’s middags; leek me een handig tijdstip, de mussen vallen dan van het dak en zelfs de Taliban doet op dat moment, net zoals alle andere Afghanen, een dutje.

Door de bomen de business niet meer zien

De ellende in Afghanistan is dat er veel copycat-business is. Iedereen doet iedereen na. Dat is niet alleen in de zakenwereld het geval (hoeveel internetcafés heb je nodig in een stad?), maar ook in de projectwereld. En zo blijken er bij een rondje langs de organisaties in Kandahar vier organisaties te zijn die allemaal in dezelfde districten met kwekerijen aan de slag zijn, boeren willen organiseren en allemaal met de beste bedoelingen. Iedereen haalt zijn ent-hout overal en nergens vandaan met claims dat ‘die bomen nog door Professor zo-en-zo uit Amerika zijn geïmporteerd’ of ‘van de best dragende bomen in het land’.
Zo’n situatie vraagt om enige regulering en dat is in eerste instantie een taak van de overheid. Die is hier zoals bekend niet erg capabel, het ontbreekt deze hiervoor ten ene male aan middelen, kennis en ervaring.

Afzet van miljoenen boompjes

Ik had ZOA’s lokale partner al verschillende keren gevraagd contact te maken met het ‘fruit germplasm’-project om te kijken of de soorten van ‘hun’ professor wel waren opgenomen in de nationale inventarisatie. Ook raadde ik ZOA aan om het departement van landbouw te laten weten wat er op de rails staat, maar daar kwam nooit wat van.
Ik heb dus twee vertegenwoordigers van het germplasm project en van landbouw zelf maar uitgenodigd om eens een kopje thee te gaan drinken bij ZOA’s partner, want dat doe je in Afghanistan als er zaken te bespreken zijn. Na een aanvankelijk ijzige sfeer met sneren over het verleden was het toch mogelijk om duidelijk te maken dat er samen nagedacht moest gaan worden over de toekomst, voornamelijk over hoe volgend jaar al die miljoenen boompjes te verkopen. Dit jaar leuren handelaren al op straat met twee jaar oude geoculeerde abrikozen, amandelen, pruimen en kersen voor 30 afghani, minder dan een halve euro, terwijl ze vorig jaar nog 40 afghani opbrachten.

Theeberaad heeft effect

De heren hebben onder het genot van een kopje groene thee toch maar besloten dat ze inderdaad wat vaker moeten theedrinken, dat ze de agronomen van al die organisaties eens een keer de bomencollectie moeten laten zien en dat ze uitleggen waarom het goed is van geselecteerd moeder materiaal het enthout te betrekken. Ik heb ze nog maar even ingefluisterd dat de Nederlandse ambassade duizenden boompjes uit het buitenland had laten komen voor een programma in Uruzgan, terwijl ze die veel goedkoper en waarschijnlijk van geschiktere variëteiten en aangepaste onderstammen had kunnen kopen op nog geen 100 kilometer van Uruzgan: in Kandahar. Maar ja, als Kandahar’s landbouw departement niet weet wat er in zijn provincie gebeurt, alle NGO’s alleen vanuit hun eigen toko werken en de boomkwekers niet weten hoe ze zouden kunnen en moeten samenwerken om zichzelf en hun product te verkopen dan zullen dit soort dingen blijven gebeuren.

Verkoopbrochure voor bomen

Ik hoop dat ze het advies opvolgen om een inventarisatie te maken van alle boompjes die volgend jaar klaar zijn voor de markt. En dat ze dan ook nog even een soort verkoopbrochure in elkaar zetten. Ook al is die overheid nog zo slecht: als alle buitenlandse organisaties en projecten weg zijn, is die overheid er nog steeds. Dus is het toch wat waard ook daar tijd en geld aan besteden om die een beetje op te krikken. Zoals de Engelsen zeggen: ‘don’t hold your breath!’

Foto's: Anton van Engelen

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    Ed Bakker

    Anton ik lees elke keer weer met verbazing en enorm respect voor je werk, je verslagen Voor ons levende in alle denkbare comfort zijn de door jou beschreven omstandigheden haast ondenkbaar ik ben zelf opgegroeid op een fruitbdrijf met 'n beetje akkerbouw dus wat er in dit verslagstaat slaat bij mij natuurlijk dubbel aan Anton nogmaals ik vind het geweldig wat je daar allemaal doet

Of registreer je om te kunnen reageren.