Akkerbouw

Achtergrond 206 x bekeken

'Collectief uien uit de markt nemen'

Er zweven te veel uien boven de markt. Al jaren praat men over collectieve opkoop, maar nu is het zover. Jan Bakker, bekend van de mest- en fouragehandel en zelf een grote uienteler, komt met het uiencollectief.

Bakker verwacht dat, als er niets gebeurt, de 40.000 ton uien van oogst ‘07 die er teveel zijn achter de schuur belanden. Zolang deze uien boven de markt hangen. zit de markt in een negatieve spiraal. ,,Omdat geen enkele boer zelf uien uit de markt neemt, moet dat in een collectief’’, aldus Bakker.

Om dit te bereiken wil hij het overgrote deel van de vrije uien opkopen. Zo’n 25 % van de ingeschreven uien zal uit de markt worden genomen en in de vergister eindigen. “Zo ontstaat een andere vraag/aanbod-situatie. Hierdoor zal de marktprijs stijgen,” aldus Bakker.

Voorwaarden

Telers kunnen zich digitaal aanmelden via de website www.uiencollectief.nl. Commissionairs zullen de telers bezoeken en kijken of de uien voldoen aan de minimumkwaliteitseisen.

Bakker garandeert iedere deelnemer een bodemprijs van netto €7 per 100 kg. Afhankelijk van de leverdatum loopt de bodemprijs op tot €10 voor levering eind juni. Bovenop de bodemprijs keert Bakker bij een hoger prijsniveau participatie uit. Die wordt op de volgende wijze bepaald.

Aan het eind van het seizoen berekent Bakker, onder toezicht van de vertrouwenscommissie, de totale hoeveelheid uiengeld die binnengekomen is. Hiervan wordt als eerste de bodemprijs uitgekeerd. Vervolgens gaan de algemene kosten (€1 per 100 kg) en de verkoopprovisie (3 procent) hiervan af. Van de hoeveelheid geld die dan nog overblijft, wordt 75 procent uitgekeerd als participatie aan de deelnemers. Afhankelijk van het levertijdstip loopt de participatie uiteen van 65 tot 85 procent eind juni. De overige 25 procent participatie is voor Jan Bakker zelf.

Wie is de initiatiefnemer van het uiencollectief?

“Ikzelf. Zaterdag 29 maart is het idee ontstaan. Ik heb DCA gevraagd om het plan te faciliteren.”

Uw plan lijkt nogal op dat van BAK (Bevordering Afzet Kwaliteitsuien, een initiatief van onder meer LTO, NAV en PPA) 3 jaar terug? Dat is mislukt!

“Inderdaad. Maar er is één groot verschil: BAK had financieel niets te bieden. Ik bied telers een garantieprijs van tenminste €7.”

Waarom bent u koper geworden?

“Eigenlijk wilde ik een stichting oprichten. Maar dat duurt 3 weken en dus veel te lang. Toen heb ik maar besloten om alle uien zelf te kopen.”

Waarom kwam u niet eerder met dit initiatief?

“Als de markt nog op €9 staat is er geen noodzaak tot ingrijpen. Maar als we nu niets doen, komen we uit op een telersprijs tussen de €0 en €5.”

Heeft uzelf nog uien vrij?

“Ja, nog 2.500 ton. Die doen ook allemaal mee in het collectief.”

Wanneer gaat het collectief door?

“Dat beslis ik op 22 april. Het hangt er van af hoeveel uien en van welke kwaliteit ik binnen krijg.”

Dit betekent concreet?

“Ik noem geen tonnages.”

Telers die de uien inschrijven zitten dus tot en met april vast. Ze kunnen de uien niet aan een hogere bieder verkopen?

“Klopt. Telers kunnen tot dan niets. Maar ikzelf heb wel het recht om op 22 april te zeggen ‘het gaat niet door’. Pas dan is de teler weer vrij man.”

U bent straks in één klap de grootste uienhandelaar van Nederland?

“Handelaar wil ik mij absoluut niet noemen. Ik ben de grootste risicodragende in de uiensector. Ik kom als teler puur voor de telers op. Stel er wordt 100.000 ton ingeschreven met een gemiddelde bodemprijs van €8, dan gaat het over €8.000.000. Dat risico neem ik.”

U loopt niet voor niets zoveel risico. Daar moet iets tegenover staan?

“Ik profiteer alleen bij een hoge prijs. Ik ontvang gemiddeld 25 procent participatie en natuurlijk de provisie. Maar aan de bodemprijs zit ik vast.”

Als de markt in elkaar klapt, zijn telers dan verzekerd van de bodemprijs? We praten nogal over grote bedragen.

“Als telers mij niet vertrouwen moeten ze geen zaken met mij doen. Hierbij garandeer ik dat er geld genoeg is.”

In eerste instantie stond de bodemprijs op €6?

“Klopt. Dat was mijn eerste voorzichtige inschatting van de markt. Al snel bleek dat €6 niet genoeg is om genoeg uien bij elkaar te krijgen. Ik heb de prijs op dat moment direct verhoogd naar €7.”

Bent u niet bang dat alleen slechte uien worden ingeschreven?

“Alleen uien van tenminste Klasse II komen in aanmerking voor het collectief. Commissionairs bewaken de kwaliteit. Zij zijn verantwoordelijk dat er alleen goede uien worden ingebracht. Oftewel: Ik ben geen vuilnisbak.”

Maar krijgt u ook de topkwaliteit te pakken?

“Toptelers krijgen een flinke bonus. Ten eerste zijn hun uien langer houdbaar. De bodemprijs loopt sterk op met de bewaarbaarheid. Eind juni is de bodemprijs al €10. Daarnaast profiteren deze telers ook van een hogere participatie oplopend tot 85 procent

U zegt dat de mindere uien uit de markt worden genomen. Garandeert u dat alle uien bij de deelnemers worden opgehaald?

“Ja. Geen enkele ui komt achter de schuur terecht.”

Heeft u er eigenlijk nog wel belang bij dat het plan doorgaat? Sinds de introductie is de prijs met €1 gestegen. Voor 2.500 ton uien betekent dat al €25.000. Die winst is snel gemaakt.

“Nogmaals. Ik zit hier niet voor mijn eigen belang, maar voor de teler. Ik wil dat het plan doorgaat. En dus dat uientelers eindelijk eens collectief optreden.”

Wanneer is het plan geslaagd?

“Als alle telers meedoen. En natuurlijk moeten telers meer ontvangen dan de huidige marktprijs. Maar zie dit ook als een test. Slaagt deze, dan zullen we het vaker gaan doen.”

Foto

Karin Oonk-Nooren

Of registreer je om te kunnen reageren.