Akkerbouw

Achtergrond 1327 x bekeken

Papaverteelt moeilijk uit te roeien

Als het nieuws het over Afghanistan heeft, is het meestal over Taliban, terrorisme en de opium. Arme boeren telen die opium, en hebben weinig keus.

De link tussen Taliban, terrorisme en opium is steeds duidelijker: de Taliban heft belasting op de teelt, krijgt beschermingsgeld van de handelaren en is zelf ook niet afkerig om wat in opium te handelen. Per slot van rekening heiligt het doel de middelen: geld verdienen voor je heilige oorlog aan een verboden goed dat je vijand ook nog eens schade berokkent door de sociale ellende die het veroorzaakt.

De halfslachtige papaver-uitroeiingcampagnes hebben een twijfelachtig effect op het areaal en een duidelijk effect op de prijzen ervan. Hoe succesvoller de uitroeiing, des te hoger de prijzen. Toen de Taliban in 2000 de teelt verbood (en dat van de een op de andere dag ook voor elkaar kreeg!) verdrievoudigden de prijzen voor ruwe opium. Ze deden het zeker niet om drugsgebruik te verminderen maar voornamelijk om te speculeren. Met niets verbouwen werden hun opiumvoorraden ineens drie keer zoveel waard!

Papaverteelt en boeren

Veel mensen weten niet, dat in Spanje en Turkije papaver legaal geteeld wordt op contract en natuurlijk met controle. In Afghanistan was de papaverteelt altijd onderdeel van de ‘huisapotheek’ en werd het in kleine hoeveelheden geteeld. Toen de oorlogen en de anarchie begonnen was het hek van de dam.

Hebberigen en hongerigen

De boeren die het telen worden doorgaans in twee groepen verdeeld: de greedy (hebberigen) en de needy (behoeftigen). De laatsten zijn meestal kleine boeren, die vaak minder dan een halve hectare grond bezitten of pachten. Ze hebben na de oorlogs- en droogtejaren schulden bij de landeigenaren (vaak van de greedy-klasse), die hun betaling eisen in opium en ook alleen voor opium krediet geven.

Dochter als onderpand

Als het onderpand dat kleine stukje land of in het ergste geval je dochter is, dan blijf je als needy boer wel papaver doortelen, hoewel je weet dat het verkeerd is en het liever niet zou doen.
Praktisch gezien is het niet zo moeilijk om papaver te verbouwen. De teelt past goed in het bedrijfsplan. Papaver heeft weinig water nodig en helaas hebben alle hulpprogramma’s met tarwezaaizaad en kunstmest ervoor gezorgd dat het ook nog goed bemest kon worden! De enige teelten die het rendement van papaver kunnen benaderen, zijn fruit en luzerne om schapen te voeren. Het eerste is voor een pachtboer of share cropper niet te doen. Landeigenaren staan het telen van bomen op gepacht land niet toe. En hoewel luzerne wel toegestaan is, kunnen arme boeren niet aan schapen komen. Tja, dan lijkt papaver telen in vergelijking aantrekkelijk.

Naar minder teelt

Het is niet gemakkelijk om de teelt te verminderen. De teelt legaliseren en controleren is in een corrupt en onveilig land onmogelijk en zou voornamelijk de landeigenaren helpen. Grootschalige landhervorming zou de armere boeren kunnen helpen, omdat ze dan bijvoorbeeld zouden kunnen overschakelen op hoogwaardige fruitteelt. Dit is in het verleden echter altijd gestuit op ernstige protesten van de landeigenaren, alle pogingen hiertoe zijn zo mislukt.

Schuld kwijt in jubeljaar

In Bijbelse tijden waren er zogenaamde jubeljaren, waarin de schulden van mensen werden kwijtgescholden. Dat zou al wat verlichting kunnen geven voor kleine boeren die nu gedwongen worden papaver te telen om hun schulden af te betalen. Als ze dan ook geholpen zouden worden om een andere teelt te ontwikkelen die vergelijkbare maar legale rendementen geeft, dan zou er al een fors gat geslagen worden in het areaal onder papaver. Granaatappel is een veelbelovende kandidaat. Maar voorlopig zal de papaver in de onveilige gebieden van Afghanistan het leven van boeren, politie, leger en Taliban nog wel even bezighouden.

Foto's: Anton van Engelen

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.