Akkerbouw

Achtergrond 759 x bekeken 1 reactie

Directzaaien ontziet bodemleven

De helft van onze grond ploegen we niet meer, maar zaaien direct in de stoppel. Misschien dat we ook het Amerikaans strip tillage-systeem gaan testen: alleen de zaairijen bewerken.

Deze week zijn we begonnen met het zaaien van de tarwe. Dit jaar zaaien we het ras Apache, een heel vroege baktarwe. Het zaaizaad is voor het grootste deel zelf geteeld. We kopen een klein deel aan voor de productie van zaaizaad van het volgende jaar. Zo houden we telkens een zuiver ras. Het zelfgeteelde zaaizaad is redelijk schoon en wordt niet geschoond of behandeld.

Robuuste Semeato directzaaimachine

We zaaien de meeste tarwe met een directzaaimachine van het merk Semeato, oorspronkelijk afkomstig uit Brazilië. In Frankrijk zit sinds 1998 een importeur van deze machines. Deze machine is eigenlijk ontwikkeld voor het zaaien in een groenbemester, maar zaait ook prima in licht voorbewerkte grond.
De bouw is opvallend simpel en robuust en daardoor is de machine ook vrij zwaar. Ons model is een TDNG 320, halfgedragen, met een werkbreedte van 3,40 meter en een eigen gewicht (leeg) van 4.500 kilo. Het voordeel hiervan is dat de zaaielementen altijd de grond inkomen met een druk van 300 kilo per element. In werkstand zitten de wielen op de zijkant, wat veel stabiliteit geeft op hellingen.

Geschikt voor alle soorten zaaizaad

In principe kan alles er mee gezaaid worden. Tot nu toe hebben we er tarwe en koolzaad mee gezaaid. Het draait 'm allemaal om de elementen. Deze zijn uitgerust met twee schijven naast elkaar. Eén schijf is iets groter en snijdt de grond, de tweede die er naast zit is iets kleiner en opent de rij. Nét achter deze schijven valt het zaadje en de rij wordt dichtgedrukt door een naloopwiel van gietijzer. Eigenlijk dus niks anders dan een traditionele schijvenzaaimachine, maar dan zwaar uitgevoerd en de schijven staan onder een speciale hoek.

Rustig rijden geeft beste resultaat

Het is geen 'snelzaaier'. De rijsnelheid mag eigenlijk niet boven de 8 kilometer per uur uitkomen. Rijd je harder, dan gooien de schijven té veel grond op de kant en sluit de rij niet mooi dicht. Er blijven dan dus veel zaadjes op de grond liggen in plaats van in de grond.

Met 6 kilometer per uur zaaien we nog 1,5 hectare per uur. Een trekker van 74 kW (100 pk), in ons geval een John Deere 6230, kan de zaaimachine trekken, zelfs als deze vol is met 1.000 kilo zaaizaad. Op een mooi vlak terrein zou zelfs een 60 kW (80 pk) het kunnen doen. Het dieselverbruik ligt bij ons gemiddeld rond de 6 liter per uur.

Directzaai vriendelijk voor bodemleven en organische stof

Het directzaaien is duidelijk een andere techniek van boeren, het is eigenlijk meer een filosofie. Hier in het zuidwesten van Frankrijk hebben de akkerbouwers geen natuurlijke organische stoffen meer. Het bodemleven is arm, soms compleet verdwenen doordat het stro verkocht wordt en de maïsresten verbrand. Ook liggen hier veel akkers op een helling. Die hebben dus veel last van erosie door regen en wind.

Meer vakmanschap vereist

Wij zijn zelf gestart met directzaaien in 2002, maar bewerken niet al onze grond op deze manier. Op dit moment is het zo’n beetje de helft, ongeveer 100 hectare. De techniek is het moeilijkst: wanneer en welke groenbemester zaai ik, en wanneer maak ik die kapot? En dan komt het zaaien: welke dosis? Moet je meer zaaien dan normaal, of de normale dosis? Stukje bij beetje leren we elk jaar weer.

Strip tillage mooie tussenvorm

Ik denk dat de overstap van ploegen naar directzaaien erg groot is en moeilijk te overwinnen in korte tijd. Een alternatief dat ons erg aanspreekt is het Amerikaanse strip tillage-systeem. Hiermee bewerk je alleen maar in de rij. Hierbij wordt dus de structuur behouden en blijft het bodemleven in stand.

‘Veel telers zijn hun grond vergeten’

Een fan van directzaaien zei mij laatst: 'Helemaal blind in de strijd om meer te produceren, is de traditionele landbouw té geconcentreerd bezig met de schoonheid van haar producten. En compleet gefascineerd door de machines, zijn we stukje bij beetje het essentiële in de landbouw vergeten: de grond.’ En vertelde me vervolgens: 'Om 1 hectare te ploegen moet 3.000 ton grond omgedraaid worden, om ze het jaar erop weer terug te draaien...'

Iets om over na te denken, toch?

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    nederlandse akkerbouwer

    zag vandaag nog dat er hier en daar in frankrijk nogal wat mais vaststaat

Of registreer je om te kunnen reageren.