Akkerbouw

Achtergrond 217 x bekeken 6 reacties

Volkskrant bazelt over bio-landbouw

Joost van Kasteren plaatste in de Volkskrant een mening over de landbouw. In zijn haast de biologische landbouw in diskrediet te brengen, schrijft hij flauwekul.

Joost van Kasteren mag een goede wetenschapsjournalist zijn, verstand van boeren heeft hij niet. Hij vindt dat een ‘moderne’ landbouw te verkiezen is boven biologische landbouw (Forum, 7 augustus) en sprokkelt enkele argumenten bijelkaar die niet overtuigen.

Groenbemester sámen met graan

Hij beweert dat bodemvruchtbaarheid in de biologische landbouw alleen op peil blijft door groenbemesters te verbouwen, zoals klaver en erwten. ‘Omdat die gewassen na het groeiseizoen weer worden ondergeploegd, zijn ze niet beschikbaar als voedsel’, schrijft hij.

Iemand met een beetje boerenverstand weet dat dit onzin is. Ik verbouw al jaren klaver, niet in plaats van voedsel, maar op hetzelfde perceel als de tarwe. Na de tarweoogst groeit de klaver verder als groenbemester.

Gangbare landbouw past geen klaver toe omdat zij niet tegen de onkruidbestrijdingen kan. Na de oogst van de tarwe zaaien gangbare boeren andere groenbemesters in, die ze moeten bemesten om ze aan de praat te krijgen. De biologische klaver haalt de stikstof voor zijn bemesting uit de lucht en heeft geen bemesting nodig. Beide systemen ploegen de groenbemesting aan het eind van het seizoen onder.

Erwten zijn geen groenbemester

Erwten, zijn andere voorbeeld, worden nooit als groenbemester geteeld. Van Kasteren heeft de klok horen luiden maar weet niet waar de klepel hangt. Ook erwten halen stikstof uit de lucht maar worden gewoon als voedsel verbouwd. De stikstof die na de oogst nog in de grond achterblijft, wordt benut voor de teelt van een groenbemester die na de erwten wordt gezaaid. Ook daarin is er geen verschil tussen de biologische en de gangbare teelt: de groenbemester wordt aan het eind van het seizoen ondergeploegd.

Op deze onware voorstelling – ‘vanwege de noodzaak groenbemesters te telen’ – bouwt Van Kasteren zijn conclusie dat biologische boeren eenderde tot de helft meer grond nodig hebben voor dezelfde opbrengst als de gangbare landbouw. Eigenlijk stort zijn hele redenering daarmee in.

Hij schrijft ook dat biologische landbouw gemiddeld ruim 20 procent minder opbrengt dan gangbare landbouw. Als dat is onderzocht bij boeren die een normaal bouwplan toepassen en die niet, zoals Van Kasteren voorstelt, hun erwten onderploegen, dan komt het benodigde grondgebruik hoogstens eenvijfde hoger uit.

Teelt biologisch voedsel vraagt minder energie

Een ander punt van Van Kasteren is dat biologisch voedsel per ton meer energie kost dan gangbaar geteeld voedsel, wat volgens hem vooral voor rekening komt van schoffelen en wieden. Hij noemt er geen bronnen bij, maar lijkt iets aan te willen tonen wat hij al vindt.

Uit mijn bronnen blijkt het tegendeel. Uit onderzoek van het Praktijkonderzoek Plant & Omgeving blijkt dat schoffelen per hectare weliswaar 1,25 tot 2,16 keer meer energie kost dan onkruidbespuitingen, maar het valt in het niet bij het kunstmestgebruik dat tien keer (!) meer energie kost dan de hele onkruidbestrijding (Mededelingenblad van de Koninklijke Nederlandse Plantenziektekundige Vereniging, 2005, nr 2).

Hoe is dat te rijmen met Van Kasterens voorbeeld dat een ton gangbaar graan 140 kilowattuur aan energie kost en biologische 200 kilowattuur? Misschien omdat hij de menselijke arbeid van het wieden meerekent.

‘Moderne’ landbouw in Derde Wereld past vaak niet

Als we zijn argument loslaten op de landbouw in de derde wereld wordt deze energiesom absurd. Hij ziet kennelijk liever lege akkers met dure input van chemie, dan boeren die met handwerk hun brood verdienen. We moeten durven toegeven dat voor veel gebieden waar de boeren het niet breed hebben, ‘moderne’ landbouw gewoon geen haalbare kaart is.

We moeten ophouden systemen van Westerse makelij te projecteren naar wereldschaal. Dat geldt voor de politiek, maar ook voor de voedselproductie. De ‘wetenschappelijke verworvenheden’ worden in veel landen alleen opgepikt voor op het Westen gerichte export. Voor de plaatselijke voedselproductie zijn de hulpmiddelen vaak schadelijk, onwerkbaar of te duur.

Gelukkig wordt wereldwijd steeds meer rekening gehouden met methoden die lokale factoren serieus nemen. Dat kan biologisch zijn, op andere plaatsen gangbaar, afhankelijk van omstandigheden en aanwezige kennis. Deze bottom-up approach is veel goedkoper en beklijft beter in een agrarische samenleving. Door het hem onwelgevallige systeem af te doen als 19de-eeuws, lost Van Kasteren het wereldvoedselvraagstuk zeker niet op.

« vorige | volgende »

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Marjolein

    Aangezien het nu de lezers van de Volkskrant zijn die volgens u misleid zijn, is het misschien handiger om dit stuk naar de Volkskrant te sturen ipv hier neer te zetten. Ik ken het stuk in de Volkskrant overigens niet.

  • no-profile-image

    rinus

    De reactie is aangeboden, maar de Volkskrant wilde het niet plaatsen. Naar de redenen kunnen we alleen maar gissen.

  • no-profile-image

    Beijer

    Waarom is mijn reactie, geplaatst, ik meen afgelopen Zondag, verwijderd?

  • no-profile-image

    Beijer

    Beste Rinus; Ik begrijp best waarom mijn reactie werd gewijgerd, Zo gaat dat als je moet vechten tegen warhoofden, papegaaien en windmolens

  • no-profile-image

    Robert Bodde

    Beste Beijer uit Udenhout,

    we verwijderen alleen reacties die onbetamelijk zijn. In jouw geval speelde iets heel anders. We hebben een technisch probleem gehad waardoor in twee korte perioden alle toen geplaatste artikelen gewist zijn. Dat betrof onder andere deze weblog van Rinus Vermuë. De tekst konden we wel opnieuw plaatsen, de reacties niet.

    Robert Bodde, redactiechef Boerderij.nl

  • no-profile-image

    Beijer

    Sorry voor mijn reactie. Ik begrijp nu dat niet afwijzing maar technische onvolmaaktheid mijn ractie op het bovenstaande artikel verwijderde.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.